SİMAV’DA BİR GÜNDE 1O BİN TURİST NASIL GEÇMİŞ?

87.yıl önce (4 eylül 1922 Pazartesi öğleden sonra saat 14 sıralarında) Simav’dan on bin Yunan askeri arkasına bile bakmadan soluğu 10 günde koşarak DİKİLİ’sahilinde bekleyen gemilerde almı. Ama bir farkla, 10 bin kişi olarak çıktığı Simav yolundan 4 bin kusur telef vererek, Yunanistan’a dönebilmiştir…

-ALAATTİN GÜRIRMAK-

Saygıdeğer okurlarım ve hemşehrilerim, Simav’ın kurtuluş savaşı günleriyle ilgili gerek benim kaleme aldığım 4 Simav kitabında gerekse diğer yazarlarımızın kitaplarında konu edilen kahramanlık ve hainlik olaylarından başka 87’inci kurtuluş yıldönümümüzde neler yazabilirim diye uzun-uzun düşündüm. Sizlere yeni bir şeyler aktarmalıydım. Hep aynı şeyler hep aynı konuları dinlememeli,okumamalılar dedim.Ve evet ilk kez konu edeceğim bir ayrıntıyı beğeninize sunuyorum.

-1999 yılında Simav Belediye Başkanı seçilen Dr. Rıza Özdemir ağabey 2000 senesi 4-Eylül Kurtuluş Günü konuşmasının tarihsel bölümünü bana sipariş ederek,’Alaattin ben bu zamana kadar benden önceki başkanların hazırladığı Panayır yerinde hep aynı kurtuluş hikayelerini kürsüden okumamalıyım. Bana Simav dağlarını mesken tutmuş Efelerimizi, Çetelerimizin de içinde yer aldığı olayları, adı unutulmuş kahramanların isimlerini açıkla” şeklinde konuştu. Aman ne sevindim ne sevindim. Hemen bir konuşma metni hazırladım ve başkanımıza verdim. Dr.Rıza ağabey panayır yerindeki kürsüden heyecanla Kurtuluş sevincimiz de ki gelişmeleri, olayları heyecanla okurken ben de heyecanlanmadım desem yalan olur. Allah razı olsun şiir gibi okudu…Ve ardından ilk kez çetelerimizin ismini duyan halkımız, başkanımızın böyle ilk açıkladığı kahramanlarımızda kim demeye başladı ki, hemen Başkan toparlayıp kürsüden,” bu kurtuluş öykümüzü Gazeteci hemşehrimiz Alaattin Gürırmak hazırladı, vallahi bana bir şey sormayın o böyle diyor “ demesin mi? Her neyse hayatımda bir çok 4 Eylül törenlerine katılmıştım. O 4 Eylül de ilk kez protokol tribününe oturmuştum. Neyse Başkan konuşmasını bitirdikten sonra bu kez kürsüye kutlama törenleri görevlisi öğretmen çıktı ve okullarımızın geçiş merasimine başlıyoruz diye anons etti…VE elinde mikrofon yüksek sesle…” Evet sayın Simavlılar, şimdi ADINI Osmanlı İmparatorluğunu kuran Osman Gazi’den alan….OSMANBEY İLKOKULUMUZ GEÇİYOOOORRR….deyince…Protokol tribününde kafamın tası attı…Hemen İlçe Milli Eğitim Müdürümüz Kemal Sevgi hocama seslendim…”Hocam- hocam bu görevli öğretmen dersine çalışmamış…Simav Osmanbey İlköğretim Okulunun ismi Osmanlı devletinin kurucusu Osman Gazi’den gelmiyor. Şu anda kutlamış olduğumuz 4 Eylül günü kaçan düşmanı kovalayan SİMAV’a İLK ADIMI ATAN TÜRK ASKERLERİNİN KUMANDANININ ADI OSMAN BEYDEN GELİYOR” deyiverdim. Simav halkı kendisini kurtardığına inandığı Türk Müfrezesinin kumandanının ismini yaptırdığı okula vefa borcu olarak verdi dedim. Yüzüme sen de ne diyorsun Alaattin diyen, Kemal Sevgi Hocama hemen ‘ön sıramda oturan o zamanki OSMANBEY İLKOKULU MÜDÜRÜ Hüseyin Cihan ağabeyime ,”Öyle değilmi hocam dedim ve bana tanıklık etmesini rica ettim”. Hüseyin hocamda,” Evet Alaattin doğru söylüyor Müdürüm, Osman gaziden değil kumandan Osmanbey’den okul ismini almış. Kayıtlar öyle demesin mi?…Bende hemen Kemal hocam’a ”Müdürüm, kürsüye bilen öğretmenleri görevlendirmenizi rica ediyorum” dileğinde bulundum Simav halkı adına.

SİMAV, 4 EYLÜL’de DEĞİL, 5 EYLÜL GÜNÜ KURTULDU!

İlk defa 3 Eylül 1920 tarihinde Demirci’den gelen Yunan askerlerince işgal edilen SİMAV, vatansever halkımızın desteklediği Çetelerimizin baskınlarıyla direniş göstermeleriyle birkaç kez elden değiştirme olduysa da, Yunan işgali 13 ay 12 gün sürmüştür.Simav’ı işgal eden 54.cü Yunan Taburu idi…Herhalde sayıları da zaman içinde 1.200 kişiyle 2.500 kişi arasında değişiyordu…Simav ilçe merkezini nüfusu ise işgalden önce Demirci-Gördes-Akhisar-Manisa’dan kaçıp gelenlerle birlikte 10 bin kişiyken bu göçmenlerin ve varlıklı Simavlıların Kütahya-Afyon-Konya tarafına kaçmasıyla ilçe merkezimizde 3.700 kadar kişi ikamet ediyordu. Çoğu da yaşlı, kadın ve çocuklardan ibaretti. Genç erkeklerin çoğu Birinci dünya savaşı nedeni ile cephelerden memleketine dönememişti. Dönebilenler ise dağlardaki halkımızca Çeteler ismi verilen Ankara’da Mustafa Kemal Paşa’nın emrindeki Milli Mücadele Müfrezelerine katılmışlardı.

Geçen sene 2.Eylül tarihinde yayınladığım Simav’ın kurtuluş günü 4 eylül değil 5 Eylül’dür yazımı okuyan Simavlılar ve ilgililer dikkate almamış olacaklar ki..Bu tarihi gerçekle ilgili bir çalışma yapıldığını duymadım. Yapılacak tek şey Genelkurmay Başkanlığına bir dilekçe ile başvuracaklar. Sizin kayıtlarınızda şanlı ordumuzun ilçemizden düşmanı kovalayarak geçtiği gün ve saat ne zamandır?…Eee…sakalımız, bıyığımızda ağardı ama bizim göz nuru araştırmalarımızı önemseyen yok, illaki Simav’ın yabancılısı olmak gerekiyor herhalde…

Efendim Simav’ı bir yılı aşkın süredir işgal altında tutan 54.Yunan Taburu…1922 yılının 27 Ağustos’u 28 Ağustos’ bağlayan gecede Gediz yönüne giderek boşaltmıştır…Çünkü 26.Ağustos’ta başlayan Türk Ordusunun önünde duramaz hale düşen Afyon’daki Yunan Ordusu çevre ilçelerdeki bütün birliklerini takviye olarak savaş meydanlarına çağırmıştır.
Kısacası 28 Ağustos günü SİMAV’da ne Yunan askeri ne de Türk askeri bulunmamaktadır…Komşu Demirci’yi işgal altında tutan Yunan askerleri ise Simav’dan 2 gün sonra yani 30.Ağustos’da Demirci’yi boşaltmışlardır. Herhalde Dumlupınar’da o gün gerçekleşen meydan savaşına takviye mi olacaklardı bilmiyorum…
30.Ağustos 1922 günü aziz vatanımıza göz diken zalim düşmana şanlı Türk Ordusu en büyk ve kesin yumruğunu indirdi..Dumlupınar’daki Başkomutanlık meydan savaşını kaybeden Yunan askerleri tabana kuvvet batı yönünde kaçmaya başladılar…Dumlupınarda yenilen düşman iki yönde kaçıyordu…Bursa yönüne ve İzmir yönüne.
Ama kitapların yazmadığı hiç savaşa katılmamış Kütahya-Eskişehir arasındaki Seyitgazi ilçesinde konuşlanmış, ON BİN mevcutlu Kütahya 15.YUNAN TÜMENİ vardır ki. Türk Ordusunun başarılarından ötürü YÖNÜNÜ ŞAŞIRMIŞTIR…Bu on bin kişilik Yunan Tümeni Anadolu’ya Trakya-İstanbul yönünden Kütahya’ya hiç terlemeden konuşlandırılmıştı. Yani İzmir’in işgalinde yurdumuza ayak basanlar değil…Trakya-İstanbul yoluyla takviye-yedek getirilenler….
Çekilen 15.Yunan Tümeni 2.Eylül akşamı Yunuslar köyüne, 3.Eylül sabahı’da İğdiş,Kayaköy,Çatak,Alınviran yolundan hareketle sabahın saat 8 sularında 61.Türk Süvari bölüğü ile karşılaşır ve çatışır…aynı gün saat 15 sıralarında Alınviran köyüne girer.Yunanlılar bura köylülerini soruşturduklarında kaçış yolu olmadığını belirtirler. Yunanlılar dağların arasında sıkışıp kaldıklarını anlayınca süratle geri dönüp Simav yoluna çıkma üzer KESTEL- DAĞYENİCE (bugün Yeşilyayla edili) TAŞLIK-KALKAN YOLUYLA SİMAV’a ulaşmak isterler…3.Eylül akşamını Yunanlılar bugün adı Yeşilyayla denilen köyün arazisinde geceleyerek geçirdi. 4-Eylül-1922 Pazartesi Günü öğleden sonra saat 14 sıralarında bitkin ve yorgun halde Simav dışındaki bugün çevre yolu dediğimiz güzergahtan SİMAV’a GİRMEDEN GÖLKÖY-AHMETLİ-HİSARBEY köyleri ve çevresinde konakladı….(dikkat buyurunuz mevcudu 10 bin Yunan askeri birliği -Simav merkezinde ise hepsi- hepsi 3.700 (üç bin yedi yüz) kişi kalmış. Düşman kaçacağına Simav’ın içine girseler idi!.. Simavlının hali duman olurdu. Düşünsenize 10 bin kişiye karşı 3.700 kadar yaşlılar, kadınlar, çoluk -çocuk ne yapabilirdi? )

Bu Yunan tümenini kovalama görevi 61.Türk Tümeninin 159.Alayına ait öncü birliklere verilmişti…(Okuduğum kaynak kitaplarda bu öncü birliğin çok az kişiden oluşan bir MÜFREZE askerden ibaret olduğunu yazıyor) Yani kaçan 10 bin kişilik Yunan ordusu geri dönüp askerlerimizle çarpışsa belki de kendisini kovalayan müfrezemizi durduracak çoğunluğa sahip.
4-EYLÜL AKŞAMI, Yunanlılar Gölköy-Ahmetli-Hisarbey köylerinde konaklarken bunları kovalayan Türk Müfrezesi ise Yunalıların bir gece önce kaldığı bugünkü Yeşilyayla köyüne saat 22’de (Akşamın 10’u) ulaşıyor ve geceyi orada geçiriyor.

-5.EYLÜL-1922 SALI GÜNÜ SABAHI Gökçeler Köyü yönünden SİMAV LEYLEKKÜRÜ
MERAMIZA(panayır yerimiz) gelen askerlerimizi Tüm Simavlılar gözyaşları içinde karşılıyor…Türk Müfreze kumandanı Albay OSMAN ARİF bey kısa bir konuşma yapıyor..Askerlerimize ev ekmeği ve ayran ikram ediliyor…Evet hemşehrilerim,
87 yıl önce Simav 5 Eylül 1922 Salı günü düşman dan arındırılıyor. Efendim Simav’dan geçen on bin kişilik bu Yunan tümenine çok saygı duyduğum Demirciköy eşrafından Dr.Recep Albayrak ağbeyim,” Alaattin, yunanlılar turist olarak gezmeye gelmişler herhalde” şeklinde gülerken, İzmirli gazeteci Aslan Tufan Yazman’ın “Dumlupınar’dan İzmir’e esen kasırga” isimli kitabında şöyle yazmış; “ SİMAV-DEMİRCİ-SINDIRGI üzerinden kendisine kaçacak yol bulmuş olan bu Yunanlıları Türk Müfrezesi iki-üç defa yakalamışsa da kuvvetini az ve topunun da yetersiz (16’ya karşı 4) olması yüzünden etkili olmamıştır. Bu yunan askerleri DİKİLİ’de beklemekte olan YUNAN SAVAŞ GEMİLERİNE 13-Eylülü, 14 Eylül’e bağlayan gece binerek KAÇMAYI BAŞARMIŞLARDIR…Yunanlılar bu kaçmayı bir zafer saymışlar ve olayı (Yeni On binlerin Dönüşü) adlı kitapta bir övgü olarak yer vermişlerdir…Bizim içinse bu ayrı bir başarı olmuştur. Zira üçte bir oranında bir kuvvetle kendisinden çok daha kalabalık ve üstün silahlarla donanmış düşmanı,faydasız hale getirilmiş ve çekilmeye zorlanarak denize kadar kovalanmıştır” diye yazmış…ve eklemiş bu on bin kişiye ya TURİST TÜMENİ yada taban’a kuvvet ATLETİK TÜMENİ ismi verilmeli demiş…
MİLLİ şairimiz Behçet Kemal Çağlar 14.Ekim.1949 tarihli İstanbul Şadırvan Dergisindeki bir yazısında bakın ilçemiz için neler yazmış…”Kurtuluş savaşında Simav ormanları yiğit çetelerin sığınağı idi…Simavlılar, gözlerini göğe diker ALLAH’tan, dağ’a diker çeteden medet umarlardı; kar yağan dağlara ateş püsküren yiğitler indi de Simav hürriyetine kavuştu….
SİMAV’IMIZIN DÜŞMAN İŞGALİNDEN KURTULUŞUNUN 87.YILDÖNÜMÜ KUTLU OLSUN, HEMŞEHRİLERİME HAYIRLI RAMAZANLAR DİLİYORUM…..

24.Ağustos.2009 İzmir

Alaattin Gürırmak